Jongste uitspraak

Gelyke Kanse and Others v Chairperson of the Senate of the University of Stellenbosch and Others

Hof: Constitutional Court · Datum van uitspraak: 2019-10-10

Saaknr: CCT 311/17 Gelyke Kanse en Andere t. Die Voorsitter van die Senaat van die Universiteit Stellenbosch en Andere Regskonsep: Redelike uitvoerbaarheid Die belangrikste regs aspek van hierdie saak is die konsep van "redelike uitvoerbaarheid" ingevolge Artikel 29(2) van die Grondwet. Dit beteken dat, alhoewel elkeen die reg het om onderwys in die amptelike taal van hul keuse te ontvang, die regering (of ’n universiteit) dit slegs hoef te verskaf indien dit billik en haalbaar is, en dit gedoen kan word sonder om ander onbillik uit te sluit of die behoefte om vorige rasse-ongelykhede reg te stel, te ignoreer.

Nie regsadvies nie. Dit is geoutomatiseerde navorsing uit gepubliseerde uitsprake — gebruik dit op u eie risiko en bekom behoorlike regsadvies voordat u daarop optree.

Artikel 6, artikel 9 en artikel 35 van die Grondwet — in die alledaagse lewe

Suid-Afrika het elf amptelike tale en 'n grondwetlike verbintenis om hulle billik op te hef, te beskerm en te gebruik. In die praktyk word kontrakte, hofstukke en amptelike kommunikasie dikwels in 'n enkele taal aangebied wat die ander party nie behoorlik verstaan nie. Van Dyk · Theron Prokureurs adviseer oor taalregte in kontrakte, in litigasie, in onderwys en in interaksies met die Staat.

1. Die Grondwetlike Raamwerk

Artikel 6 van die Grondwet erken elf amptelike tale en verplig die Staat om praktiese stappe te neem om die status van al hierdie tale op te hef en die gebruik daarvan te bevorder. Artikel 9 verbied onbillike diskriminasie op grond van taal. Artikel 35(3) en 35(4) gee 'n beskuldigde die reg om verhoor te word in 'n taal wat hy of sy verstaan, of om die verrigtinge in sulke taal te laat tolk — 'n waarborg wat in elke vorm van siviele en kriminele litigasie geld.

2. Taal en Kontrakte

'n Kontrak wat aangebied word in 'n taal wat die ondertekenaar nie behoorlik verstaan nie, is kwesbaar vir aanval op grond van dwaling, wanvoorstelling of versuim tot openbaarmaking ingevolge die Wet op Verbruikersbeskerming 68 van 2008 — wat uitdruklik eenvoudige en verstaanbare taal vereis. Ons help kliënte om aan te dring op kontrakte in 'n taal wat hulle verstaan en om kontrakte te betwis wat in omstandighede van taalnadeel onderteken is.

3. Taal in die Hof

'n Beskuldigde het die grondwetlike reg om verhoor te word in 'n taal wat hy of sy verstaan of om 'n bevoegde tolk te hê. Siviele litigante is ook in die praktyk geregtig op tolking. Ons verseker dat tolke behoorlik gekwalifiseer is en dat kritiese getuienis nie in vertaling verlore gaan nie.

4. Taal en Onderwys

Die reg om onderrig in die amptelike taal van eie keuse in openbare onderwysinstellings te ontvang waar dit redelik doenlik is, word deur artikel 29(2) beskerm. Die Konstitusionele Hof het verskeie sake oor Afrikaansmedium- en ander enkelmediuminstellings beslis; dit bly 'n lewendige en betwiste gebied.

5. Taal en die Staat

Provinsiale en nasionale regering moet ten minste twee amptelike tale gebruik, en munisipaliteite moet die taalgebruik en -voorkeure van hul inwoners in ag neem. Versuim om dit te doen is hersienbaar. Ons help kliënte met interaksies met staatsorgane waar taalregte geïgnoreer is, insluitend hersieningslitigasie en gestruktureerde bemiddeling met die verantwoordelike owerheid.

Het U 'n Vraag oor Taalregte?

Kontak Van Dyk · Theron vir 'n vertroulike, verpligting-vrye gesprek.

Kontak Ons

tiaan@vdtreg.co.za | 082 825 8876